We zijn buitengewoon goed geworden in het organiseren van verantwoordelijkheid.

Er zijn stuurgroepen, klankbordgroepen, adviescommissies, toetsingskaders, juridische controles en evaluaties. Bij belangrijke besluiten zijn soms tientallen mensen betrokken.

Dat klinkt zorgvuldig. Maar probeer achteraf eens een eenvoudige vraag te stellen:
Wie besloot dit eigenlijk?

Dan wordt het interessant.

De commissie adviseerde.
De bestuurder volgde het advies.
De uitvoeringsorganisatie paste de regels toe.
De juristen bewaakten het kader.
De toezichthouder controleerde de procedure.

Iedereen deed iets.
En toch lijkt niemand werkelijk te hebben besloten.

Dat is een merkwaardige paradox van moderne organisaties. Hoe beter wij verantwoordelijkheid verdelen, hoe moeilijker het soms wordt iemand verantwoordelijk te houden.
Verantwoording is namelijk iets anders dan verantwoordelijkheid.

Je kunt honderd pagina’s produceren waarin precies staat welke procedure is gevolgd, welke risico’s zijn onderzocht en welke belanghebbenden zijn gehoord.

Maar dat geeft nog geen antwoord op de vraag:
Wie heeft uiteindelijk gezegd: dit gaan we doen?

Misschien zouden we bij grote besluiten daarom wat vaker vijf kinderlijk eenvoudige vragen moeten stellen:

Wie besloot?
Welke alternatieven waren er?
Welke waarschuwingen waren bekend?
Wie profiteert?
Wie draagt de gevolgen als het verkeerd uitpakt?

Geen revolutionaire bestuurskunde.
Gewoon volwassen verantwoordelijkheid.