-
Een rapport is nog geen resultaat
Stel dat een project mislukt. Wat doen we dan? We evalueren. Dat klinkt verstandig. En meestal is het dat ook. Er verschijnt een rapport. Daarin staan bevindingen, aanbevelingen, aandachtspunten en geleerde lessen.Vervolgens komt er een reactie. De aanbevelingen worden herkend. Er wordt een verbeterprogramma gestart. Er komen nieuwe indicatoren.Na een jaar verschijnt een voortgangsrapportage waaruit…
-
Ook regels moeten hun bestaansrecht bewijzen
Elke ondernemer moet aantonen dat zijn bedrijf levensvatbaar is. Een zorgverlener moet verantwoorden welke zorg is geleverd. Burgers moeten bewijzen dat zij recht hebben op ondersteuning. Maar hoe vaak moet de overheid aantonen dat haar regels nog nodig zijn, daadwerkelijk werken en hun maatschappelijke kosten rechtvaardigen? Een regel kan jarenlang blijven bestaan terwijl de omstandigheden…
-
Iedereen was betrokken. Niemand besloot.
We zijn buitengewoon goed geworden in het organiseren van verantwoordelijkheid. Er zijn stuurgroepen, klankbordgroepen, adviescommissies, toetsingskaders, juridische controles en evaluaties. Bij belangrijke besluiten zijn soms tientallen mensen betrokken. Dat klinkt zorgvuldig. Maar probeer achteraf eens een eenvoudige vraag te stellen:Wie besloot dit eigenlijk? Dan wordt het interessant. De commissie adviseerde.De bestuurder volgde het advies.De uitvoeringsorganisatie…
-
Gezien worden is niet hetzelfde als geregistreerd zijn
We worden tegenwoordig uitstekend bekeken. Camera’s zien ons de winkel binnenkomen. Websites weten waar we gisteren naar zochten. Zorgsystemen registreren onze beperkingen, voorkeuren en afwijkingen. Zelfs het horloge om onze pols heeft inmiddels een mening over onze nachtrust. Aan aandacht dus geen gebrek.Toch is bekeken worden iets anders dan gezien worden. Bekeken worden levert gegevens…
-
De werkelijkheid moet eerst pijn doen
Veel organisaties herkennen problemen opvallend vroeg. Ze beschikken over rapportages, signalen, incidentmeldingen, dashboards en medewerkers die al maanden vertellen dat iets niet werkt. Er is dus zelden een gebrek aan informatie. Toch verandert er meestal pas iets wanneer het probleem groot genoeg is geworden om niet langer professioneel te kunnen worden genegeerd.Correctie vraagt namelijk om…
-
Wanneer beheer de mens vergeet
Er komt een moment waarop een systeem niet meer dient, maar zichzelf in stand houdt.Dat moment is moeilijk precies aan te wijzen. Er klinkt geen sirene. Er valt geen bord van de muur. Niemand staat op en zegt: vanaf vandaag is de menselijke maat afgeschaft. Het gebeurt stiller. Een formulier erbij. Een controle extra. Een…
-
De barbarij begint waar zelfbeheersing eindigt
In een eerdere blog schreef ik dat de barbarij aan de poorten van onze beschaving staat. Dat klinkt groot. Misschien te groot. Van die zinnen waarbij je later denkt: Wim, had het ook een onsje minder gekund? Maar sommige gedachten laten zich niet kleiner maken zonder dat ze onwaar worden. Ze blijven hangen. Niet omdat…
-
De tragedie van de procedure
Waarom Europa kiest voor de uitgang Rob de Wijk heeft gelijk wanneer hij stelt dat Europa meer eenheid nodig heeft. In een wereld waarin macht opnieuw telt, waarin defensie, technologie, energie en grondstoffen strategische wapens zijn geworden, kan Europa zich geen politieke versnippering meer permitteren. Maar één ding blijft vaak onuitgesproken: echte vereniging vraagt offers.…
-
Veiligheid als afgod
Hoe handboeken en schijnzekerheid het vakmanschap verdringen Er was een tijd dat veiligheid betekende dat iemand wist wat hij deed. Een goede vakman werkte veilig omdat hij zijn materiaal kende. Een ervaren chauffeur reed veilig omdat hij verkeer kon lezen. Een verpleegkundige handelde veilig omdat zij signalen herkende, vooruitdacht en wist wanneer zij moest afwijken…
-
AI is misschien niet onze redding, maar wel hun probleem
Er wordt veel te sentimenteel gesproken over hoop. Alsof hoop iets is dat vanzelf opbloeit uit dezelfde bestuurlijke kassen waarin de huidige verstarring is gekweekt. Alsof de mensen, instituties en denkpatronen die ons in deze stroperige toestand hebben gebracht, ons er ook weer uit zullen leiden. Dat lijkt mij een vergissing. Systemen corrigeren zichzelf zelden…