-
Waarom slimme mensen domme dingen gaan zeggen
Een wonderlijk sociaal verschijnsel:Praat na een vergadering vijf minuten met mensen bij de koffieautomaat en je hoort soms een totaal ander gesprek dan tijdens de vergadering zelf. Plotseling zijn de analyses scherper.Twijfels worden uitgesproken.Iedereen blijkt dat ene probleem al maanden te zien. En dan begint de volgende vergadering. De deur gaat dicht. En het probleem…
-
Het gevaarlijkste woord in een vergadering is misschien wel ‘transitie’
Er zijn woorden waar je bijna onmogelijk tegen kunt zijn. Innovatie.Vooruitgang.Samenwerking.Transitie. Wie wil er nu géén vooruitgang? Precies daarom zijn zulke woorden interessant.Neem transitie. Een fabriek sluit. Dat kan een economische transitie zijn.Een loket verdwijnt. Dat kan digitale transformatie zijn.Een voorziening wordt gecentraliseerd. Dat kan toekomstbestendige dienstverlening zijn. Allemaal verdedigbare formuleringen. Maar er gebeurt ongemerkt…
-
Wantrouwen is bijzonder betrouwbaar
Wantrouwen heeft een indrukwekkend vermogen om zichzelf te bewijzen. Wie een ander benadert vanuit de overtuiging dat deze toch niet zal luisteren, gaat vanzelf iets harder praten. De zinnen worden korter. De vragen verdwijnen. Wat overblijft is een boodschap die vooral duidelijk maakt dat luisteren inmiddels niet meer nodig wordt gevonden. En inderdaad: de ander…
-
AI is snel – De mens zit nog in overleg
Artificial intelligence wordt vaak gepresenteerd als een hulpmiddel. Een soort bijzonder slimme nietmachine die toevallig ook diagnoses kan stellen, sollicitanten kan selecteren en kredietaanvragen kan beoordelen. Dat is geruststellend. Een hulpmiddel hoeft immers alleen goed te worden ingevoerd. Daarvoor richten we een stuurgroep op, schrijven we een kader en plannen we na de zomer een…
-
AI redt niets
Er wordt veel van kunstmatige intelligentie verwacht. Te veel misschien. Alsof er ergens in een datacenter een digitale Messias staat te brommen die onze traagheid, besluiteloosheid en bestuurlijke vermoeidheid gaat oplossen. Dat lijkt mij een vergissing.AI gaat niets redden. AI gaat vooral zichtbaar maken wat er al is. Daar waar dynamiek leeft, zal zij versnellen.…
-
Wanneer beheer de mens vergeet
Er komt een moment waarop een systeem niet meer dient, maar zichzelf in stand houdt.Dat moment is moeilijk precies aan te wijzen. Er klinkt geen sirene. Er valt geen bord van de muur. Niemand staat op en zegt: vanaf vandaag is de menselijke maat afgeschaft. Het gebeurt stiller. Een formulier erbij. Een controle extra. Een…
-
Wanneer werkelijkheid wordt vervangen door verhaal
Ik vertrouw mijn waarneming niet blind. Dat heb ik nooit gedaan. Mijn ogen laten mij slechts een deel zien. Mijn geheugen vult aan, verdraait, vergeet. Mijn gevoel kleurt wat ik zie nog voordat ik er woorden aan geef. Maar juist daarom begint denken voor mij bij waarnemen.Niet bij willen. Niet bij hopen. Niet bij het…
-
De tragedie van de procedure
Waarom Europa kiest voor de uitgang Rob de Wijk heeft gelijk wanneer hij stelt dat Europa meer eenheid nodig heeft. In een wereld waarin macht opnieuw telt, waarin defensie, technologie, energie en grondstoffen strategische wapens zijn geworden, kan Europa zich geen politieke versnippering meer permitteren. Maar één ding blijft vaak onuitgesproken: echte vereniging vraagt offers.…
-
De wereld in drie spiegels – Waarom 2026 vraagt om minder praat en meer uitvoering
Soms begrijp je geopolitiek beter door niet naar landen te kijken, maar naar gedrag. Stel je drie buren voor.De eerste verbouwt voortdurend zijn huis. Muren eruit, nieuwe verdieping erop, direct doorpakken.De tweede heeft alles strak georganiseerd. De planten staan precies recht, de planning klopt, maar niemand durft een afwijkend idee te testen.De derde heeft een…
-
Het doodskleed van regulering – Waarom Europa niet meer beschaafd is
In ons moderne zelfbeeld staat beschaving gelijk aan een overvloed aan regels, protocollen en morele kaders. We sussen onszelf met de gedachte dat een samenleving die elke vorm van ongemak weg-reguleert, de hoogste vorm van ontwikkeling heeft bereikt. De socioloog Norbert Elias leerde ons echter een fundamenteel andere les over wat het werkelijk betekent om…