Een wonderlijk sociaal verschijnsel:
Praat na een vergadering vijf minuten met mensen bij de koffieautomaat en je hoort soms een totaal ander gesprek dan tijdens de vergadering zelf.

Plotseling zijn de analyses scherper.
Twijfels worden uitgesproken.
Iedereen blijkt dat ene probleem al maanden te zien.

En dan begint de volgende vergadering. De deur gaat dicht. En het probleem verdwijnt opnieuw. Dat hoeft helemaal geen lafheid te zijn.

Mensen lezen hun omgeving voortdurend. Welke woorden zijn verstandig? Welke opmerking kost mij krediet? Is dit het moment om kritisch te zijn? Wat denkt mijn leidinggevende? Ben ik de enige die dit ziet?

Iedereen maakt afzonderlijk een redelijke sociale afweging. Het collectieve resultaat kan volkomen onredelijk zijn. Dat maakt het sprookje van de naakte keizer veel interessanter dan we op school leerden.

Het gaat niet alleen over een ijdele keizer. Het gaat over een groep mensen die allemaal naar elkaar kijken om vast te stellen wat ze zelf mogen zien.

Misschien is de belangrijkste vraag in organisaties daarom niet:
Hebben wij ruimte voor tegenspraak?

Bijna iedere organisatie zal daarop ja antwoorden.

Interessanter is:
Wanneer heeft tegenspraak hier voor het laatst daadwerkelijk iets veranderd?