-
Eerst de Belgen ongelukkig
In het Brabantse dorp Welgelegen wilde iedereen een goed leven. Betaalbare huizen, een werkende huisartspraktijk en op vrijdag iets uit de frituur. Daarover bestond geen verschil van mening. Bij de beweging Brabant Eerst bestond wel een aanvullende voorwaarde: het mocht met de Belgen onder geen beding goed gaan. “Uiteraard willen wij dat onze kinderen gelukkig…
-
De identiteit die niet wil luisteren
Waarom intelligente mensen soms onbereikbaar zijn voor goede argumenten We leven in een tijd waarin vrijwel ieder onderwerp een loyaliteitstest kan worden. Klimaat, migratie, vaccinatie, diversiteit, oorlog, stikstof, gender, Europa: wie zijn mening geeft, vertelt vaak niet alleen wat hij denkt, maar ook bij welke groep hij hoort. Een standpunt is dan geen voorlopige conclusie…
-
De expert kan veel. Maar hij kan niet voor ons kiezen.
Stel dat wetenschappers met grote zekerheid kunnen berekenen dat een bepaalde maatregel levens redt. Is die maatregel dan automatisch juist? Nee. Want er ontbreken nog een paar vragen. Hoeveel vrijheid mag ervoor worden opgeofferd?Hoeveel geld?Welke andere risico’s accepteren we daardoor?Wie betaalt?Wie profiteert?En hoeveel onzekerheid vinden we maatschappelijk aanvaardbaar? Dat zijn geen wetenschappelijke vragen. Wetenschap kan…
-
Wanneer werd ‘behoud’ eigenlijk een vies woord?
Vraag een bestuurder naar innovatie en de kans is groot dat er onmiddellijk enthousiasme ontstaat.Vraag dezelfde bestuurder wat er de komende twintig jaar absoluut behouden moet blijven. Dan wordt het gesprek ingewikkelder. Dat is vreemd. Want vrijwel alles waarvan wij dagelijks profiteren bestaat dankzij mensen die iets hebben onderhouden. Bruggen.Kennis.Taal.Vakmanschap.Rechtsregels.Scholen.Bedrijven.Landschappen.Instituties.Zelfs vrijheid moet worden onderhouden. Toch…
-
De vaardigheden die goud waard worden in het AI-tijdperk
Waarom niet kennis, maar oordeelsvermogen, vertrouwen en AI-regie het verschil gaan makenKunstmatige intelligentie verandert niet alleen hoe we werken, maar ook waarvoor organisaties bereid zijn te betalen. Een analyse maken, een presentatie opstellen, softwarecode schrijven of een eerste juridisch concept produceren kost steeds minder tijd. Werk waarvoor vroeger uren of dagen nodig waren, kan soms…
-
Waarom slimme mensen domme dingen gaan zeggen
Een wonderlijk sociaal verschijnsel:Praat na een vergadering vijf minuten met mensen bij de koffieautomaat en je hoort soms een totaal ander gesprek dan tijdens de vergadering zelf. Plotseling zijn de analyses scherper.Twijfels worden uitgesproken.Iedereen blijkt dat ene probleem al maanden te zien. En dan begint de volgende vergadering. De deur gaat dicht. En het probleem…
-
Het gevaarlijkste woord in een vergadering is misschien wel ‘transitie’
Er zijn woorden waar je bijna onmogelijk tegen kunt zijn. Innovatie.Vooruitgang.Samenwerking.Transitie. Wie wil er nu géén vooruitgang? Precies daarom zijn zulke woorden interessant.Neem transitie. Een fabriek sluit. Dat kan een economische transitie zijn.Een loket verdwijnt. Dat kan digitale transformatie zijn.Een voorziening wordt gecentraliseerd. Dat kan toekomstbestendige dienstverlening zijn. Allemaal verdedigbare formuleringen. Maar er gebeurt ongemerkt…
-
Iedereen was betrokken. Niemand besloot.
We zijn buitengewoon goed geworden in het organiseren van verantwoordelijkheid. Er zijn stuurgroepen, klankbordgroepen, adviescommissies, toetsingskaders, juridische controles en evaluaties. Bij belangrijke besluiten zijn soms tientallen mensen betrokken. Dat klinkt zorgvuldig. Maar probeer achteraf eens een eenvoudige vraag te stellen:Wie besloot dit eigenlijk? Dan wordt het interessant. De commissie adviseerde.De bestuurder volgde het advies.De uitvoeringsorganisatie…
-
Het einde van de universiteit?
Universiteiten hebben eeuwenlang een bijzondere positie gehad in onze samenleving. Niet omdat wetenschappers altijd gelijk hebben. Niet omdat professoren betere mensen zijn. Maar omdat de universiteit bij uitstek de plek zou moeten zijn waar beweringen worden getoetst aan bewijs. Een hypothese mag beledigend zijn. Een conclusie mag politiek ongewenst zijn. Een onderzoeker mag onaangenaam zijn.…
-
Verdriet is geen storing
We leven in een tijd waarin alles wat schuurt zo snel mogelijk moet worden weggewerkt. Onrust moet worden gemanaged. Verdriet verwerkt. Stilte gevuld. Melancholie opgelost.Alsof ieder zwaar gevoel een technische storing is. Maar er bestaat ook verdriet dat niet verwoest, maar opent. Verdriet dat je niet vraagt om erin te verdwijnen, maar om het even…