Stel dat wetenschappers met grote zekerheid kunnen berekenen dat een bepaalde maatregel levens redt.

Is die maatregel dan automatisch juist? Nee.

Want er ontbreken nog een paar vragen.

Hoeveel vrijheid mag ervoor worden opgeofferd?
Hoeveel geld?
Welke andere risico’s accepteren we daardoor?
Wie betaalt?
Wie profiteert?
En hoeveel onzekerheid vinden we maatschappelijk aanvaardbaar?

Dat zijn geen wetenschappelijke vragen.

Wetenschap kan ons geweldig helpen begrijpen wat waarschijnlijk gebeurt wanneer we iets doen. Maar uit die kennis volgt niet automatisch wat we behoren te doen.
Dat verschil lijkt klein, maar is fundamenteel.

Een epidemioloog kan een gezondheidsrisico berekenen.
Een econoom kan economische effecten modelleren.
Een ingenieur kan veiligheidsmarges bepalen.

Maar geen van hen kan vanuit zijn vakgebied bepalen welke samenleving wij willen zijn.

Daarvoor moeten waarden tegen elkaar worden afgewogen.

En precies daar begint politiek.

Misschien moeten deskundigen daarom juist serieus worden genomen door hun rol scherper te begrenzen.

Niet:
“De wetenschap zegt dat we dit moeten doen.”

Maar:
“Dit zijn volgens onze beste kennis de waarschijnlijke gevolgen. Nu moet de samenleving kiezen.”

Dat klinkt minder indrukwekkend. Maar het is democratisch veel eerlijker.