Wie een schip wil bouwen, zei Saint-Exupéry, moet mensen niet leren zagen en timmeren, maar leren verlangen naar de zee.
Dat is leiderschap. En precies daarom kun je het niet leren.

Management gaat over de dingen goed doen: efficiënt, meetbaar, controleerbaar.

Leiderschap gaat over de goede dingen doen: richting geven, inspireren, veranderen.

De manager houdt het proces draaiende. De leider zet koers. Twee totaal verschillende werelden – maar we verwarren ze voortdurend.

We hebben leiderschap geprofessionaliseerd, in modellen geperst, gecertificeerd en geanalyseerd. Maar de X-factor, dat ongrijpbare mengsel van moed, visie en charisma, laat zich niet in een cursus vangen. Je kunt gedrag oefenen, maar geen bezieling.

Leiderschap ontstaat pas wanneer iemand niet langer zélf het middelpunt van zijn verhaal is, maar een richting dient die groter is dan hijzelf.
Dat kun je niet aanleren. Dat ben je, of niet.

De ironie is dat hoe meer managementsystemen we invoeren, hoe minder leiderschap er overblijft.
Misschien is het tijd voor iets revolutionairs: wat minder trainingen, wat meer menselijkheid.

Want leiderschap begint waar protocollen eindigen – en waar verlangen naar de zee begint.