Ook mist is een landschap


Organisaties houden van zekerheid.

Ze maken jaarplannen, prognoses, scenario’s en risicomatrices. Daarin wordt de toekomst overzichtelijk verdeeld over vakjes, kleuren en waarschijnlijkheden. Het onbekende krijgt een percentage en is daarmee bestuurlijk grotendeels opgelost.

Mensen doen hetzelfde. We maken plannen voor onze loopbaan, gezondheid en relaties. Niet omdat de toekomst zich daaraan houdt, maar omdat een planning het aangename gevoel geeft dat wij de toekomst alvast hebben geïnformeerd.

Toch bestaat een groot deel van het leven uit handelen zonder voldoende informatie.
Ondernemen, besturen, liefhebben en zorgen zijn activiteiten waarbij de belangrijkste gegevens meestal pas beschikbaar komen nadat het besluit al genomen moest worden.

Dat hoeft geen pleidooi voor roekeloosheid te zijn. Voorbereiding blijft verstandig. Maar voorbereiding is iets anders dan controle.

Wie absolute zekerheid verlangt, kan uiteindelijk alleen nog besluiten nemen over zaken die al gebeurd zijn.

De kunst is daarom niet om onzekerheid uit te bannen, maar om erin te leren bewegen. Niet met het luide zelfvertrouwen van iemand die beweert precies te weten waarheen, maar met het stillere vertrouwen van iemand die weet dat hij onderweg kan bijsturen.

Mist betekent niet dat er geen landschap is.
Het betekent alleen dat niet alles tegelijk zichtbaar is.
Voor veel bestuurders is dat vermoedelijk het meest verontrustende deel.