-
Wantrouwen is bijzonder betrouwbaar
Wantrouwen heeft een indrukwekkend vermogen om zichzelf te bewijzen. Wie een ander benadert vanuit de overtuiging dat deze toch niet zal luisteren, gaat vanzelf iets harder praten. De zinnen worden korter. De vragen verdwijnen. Wat overblijft is een boodschap die vooral duidelijk maakt dat luisteren inmiddels niet meer nodig wordt gevonden. En inderdaad: de ander…
-
Van 666 naar het algoritme
In 2004 schreef ik over een computerprogramma dat in woorden en namen het getal 666 kon opsporen. Het programma werkte uitstekend. Dat was precies het probleem. Wie de juiste rekensleutel koos, kon aantonen dat Hitler 666 was. Maar dezelfde methode leverde ook Sherlock Holmes, Hoenderloo, koffiemolen en lantaarnpaal op. Met voldoende creativiteit bleek het Getal…
-
Ook mist is een landschap
Organisaties houden van zekerheid. Ze maken jaarplannen, prognoses, scenario’s en risicomatrices. Daarin wordt de toekomst overzichtelijk verdeeld over vakjes, kleuren en waarschijnlijkheden. Het onbekende krijgt een percentage en is daarmee bestuurlijk grotendeels opgelost. Mensen doen hetzelfde. We maken plannen voor onze loopbaan, gezondheid en relaties. Niet omdat de toekomst zich daaraan houdt, maar omdat een…
-
Wanneer werkelijkheid wordt vervangen door verhaal
Ik vertrouw mijn waarneming niet blind. Dat heb ik nooit gedaan. Mijn ogen laten mij slechts een deel zien. Mijn geheugen vult aan, verdraait, vergeet. Mijn gevoel kleurt wat ik zie nog voordat ik er woorden aan geef. Maar juist daarom begint denken voor mij bij waarnemen.Niet bij willen. Niet bij hopen. Niet bij het…
-
De brief die pas later aankwam
Soms vind je tussen oude papieren niet zomaar een brief terug, maar een mens. Niet helemaal natuurlijk. Niet het hele leven, niet alle dagen, niet de stem zoals die ooit door een kamer klonk. Maar wel iets dat misschien nog intiemer is: een handschrift. Een beweging van een pen over papier. Een regel die even…
-
Waarnemen is geen vrijblijvende bezigheid
Soms vraag ik mij af wat het wezen is van wat ik waarneem. Niet uit twijfelzucht. Niet omdat ik mij wil verliezen in eindeloze filosofische zijpaden. En ook niet omdat ik geloof dat de werkelijkheid uiteindelijk onkenbaar is. Integendeel. Ik wil juist blijven geloven dat er een werkelijkheid bestaat buiten mij. Buiten mijn stemming, mijn…
-
Te verdrietig om het te vertellen
Zien op zichzelf is al een vorm van verbinding. Niet begrijpen. Niet verklaren. Niet onmiddellijk iets vinden. Alleen zien. Soms is dat genoeg. Misschien is het zelfs meer dan genoeg. Misschien begint werkelijke nabijheid pas daar waar wij ophouden met duiden. Jaren geleden zag ik in een museum in Sittard werk van Bas Jan Ader.…
-
Toen geschiedenis mijn stamboom binnenkwam
Soms denk je dat je naar het verleden kijkt. Je opent een digitaal archief. Je werkt wat namen bij. Geboortedata. Huwelijken. Kinderen. Sterfdata. Takken die zich splitsen, families die elkaar raken, generaties die komen en gaan. Het heeft iets rustgevends. Alsof het leven zich alsnog laat ordenen in vakjes, lijnen en jaartallen. Een stamboom lijkt…
-
De biechtstoel van de toekomst – over koekjes en soevereiniteit