-
Te verdrietig om het te vertellen
Zien op zichzelf is al een vorm van verbinding. Niet begrijpen. Niet verklaren. Niet onmiddellijk iets vinden. Alleen zien. Soms is dat genoeg. Misschien is het zelfs meer dan genoeg. Misschien begint werkelijke nabijheid pas daar waar wij ophouden met duiden. Jaren geleden zag ik in een museum in Sittard werk van Bas Jan Ader.…
-
Toen geschiedenis mijn stamboom binnenkwam
Soms denk je dat je naar het verleden kijkt. Je opent een digitaal archief. Je werkt wat namen bij. Geboortedata. Huwelijken. Kinderen. Sterfdata. Takken die zich splitsen, families die elkaar raken, generaties die komen en gaan. Het heeft iets rustgevends. Alsof het leven zich alsnog laat ordenen in vakjes, lijnen en jaartallen. Een stamboom lijkt…
-
De biechtstoel van de toekomst – over koekjes en soevereiniteit
-
De professoren en de algoritmen
Elke dag luister ik naar de podcast Boekestijn & De Wijk. Twee hoogleraren, geleid door een keurige journalist, die al maandenlang “op zoek zijn naar de nieuwe wereldorde.” Een nobel streven, zou je denken. Maar hoe langer ik luister, hoe meer mijn ergernis groeit. Wat begint als analyse, eindigt vaak als een lofzang op het…
-
Je weet niet wat je niet weet – Over de blinde vlekken van de mens
Er zijn twee soorten onwetendheid. De eerste is onschuldig: je weet gewoon ergens niets van. De tweede is verraderlijker – dat is wanneer je dénkt dat je iets weet, maar het blijkt later vooral een echo van je eigen overtuiging te zijn. Dat is het soort onwetendheid dat zich voordoet als kennis. En dat, beste…
-
Hemel, hel en vagevuur bestaan nog steeds
Als katholiek jongetje leerde ik dat er na dit leven drie bestemmingen mogelijk waren: de hemel, het vagevuur en de hel. Het was een overzichtelijk systeem. Drie uitgangen, drie mogelijkheden, drie graden van eeuwig verblijf. Voor een kind gaf dat vreemd genoeg ook rust. De wereld zat kennelijk logisch in elkaar. Je deed je best,…
-
Jezelf zijn. Kan dat eigenlijk wel?
“Jij bent jezelf,” zegt iemand op de reclame. Het klinkt prachtig. Warm ook. Bijna troostend. Een titel waar niemand zich een buil aan kan vallen. Want wie wil er nu niet “echt” zijn? Wie wil er nu niet eindelijk verlost worden van maskers, verwachtingen, rollen en toneel? Toch wringt er iets. Want wat bedoelen we…
-
Europa tussen schuldbesef en zelfbehoud
Sid Lukkassen schetst in “Avondland en identiteit” een Europa dat zijn zelfvertrouwen heeft verloren. Niet door één vijand van buiten, maar door een langdurige verschuiving van binnenuit: in waarden, in taal en in het idee van waarheid zelf. Zijn centrale stelling is scherp. Sinds de culturele omwentelingen van de jaren zestig is gelijkheid niet langer…
-
De stilte van de vitaliteit
Er is een merkwaardige stilte over het land gevallen. Niet de weldadige stilte van rust, maar de gedempte stilte van ingehouden adem. Mensen spreken nog wel, maar zelden vrijuit. Woorden zijn behoedzaam geworden, alsof ieder zinnetje eerst door een onzichtbare filter moet, voordat het de lucht in mag. We zijn beleefd, zorgvuldig, voorzichtig – maar…
-
De kwaliteit van je bestaan = de kwaliteit van je denken
Er zijn dagen dat alles op rolletjes lijkt te lopen. Werk, relaties, gezondheid – het klopt allemaal. En toch voel je dat er iets wringt. Alsof er ergens diep vanbinnen een klein ruisje is dat de rust verstoort. Dat ruisje komt zelden van buiten. Het zit in ons hoofd.In gedachten als: “Wat zal de ander…