-
Europa tussen schuldbesef en zelfbehoud
Sid Lukkassen schetst in “Avondland en identiteit” een Europa dat zijn zelfvertrouwen heeft verloren. Niet door één vijand van buiten, maar door een langdurige verschuiving van binnenuit: in waarden, in taal en in het idee van waarheid zelf. Zijn centrale stelling is scherp. Sinds de culturele omwentelingen van de jaren zestig is gelijkheid niet langer…
-
De stilte van de vitaliteit
Er is een merkwaardige stilte over het land gevallen. Niet de weldadige stilte van rust, maar de gedempte stilte van ingehouden adem. Mensen spreken nog wel, maar zelden vrijuit. Woorden zijn behoedzaam geworden, alsof ieder zinnetje eerst door een onzichtbare filter moet, voordat het de lucht in mag. We zijn beleefd, zorgvuldig, voorzichtig – maar…
-
De kwaliteit van je bestaan = de kwaliteit van je denken
Er zijn dagen dat alles op rolletjes lijkt te lopen. Werk, relaties, gezondheid – het klopt allemaal. En toch voel je dat er iets wringt. Alsof er ergens diep vanbinnen een klein ruisje is dat de rust verstoort. Dat ruisje komt zelden van buiten. Het zit in ons hoofd.In gedachten als: “Wat zal de ander…
-
Wat logica niet kan zegenen
Soms gebeurt er iets kleins dat toch alles verschuift. Iemand kijkt je aan en blijft net iets langer hangen dan gebruikelijk. Niet onderzoekend, niet beoordelend, maar aanwezig. Er wordt niets gezegd. Toch verandert er iets. Alsof je, zonder dat het benoemd wordt, even meetelt. We zijn geneigd zulke momenten achteraf logisch te verklaren. Aandacht. Erkenning.…
-
Als alles mag, blijft niets over
Er wordt veel gesproken over openheid. Over ruimte. Over niemand buitensluiten. Het klinkt warm en menselijk. Maar wie het consequent doordenkt, komt op een ongemakkelijke plek uit. Want als alles kan, betekent het dat niets nog gekozen wordt. Een relatie zonder grenzen is geen relatie, maar een doorloopruimte. Vriendschap zonder voorkeur is geen vriendschap, maar…
-
De onzichtbare tralies van je denken
Ik kom soms mensen tegen die met overtuiging zeggen dat ze vrij denken. Onafhankelijk. Autonoom. Kritisch. Zodra iemand dat over zichzelf zegt, weet ik één ding zeker: hij heeft zijn leefmilieu nog nooit serieus bevraagd. Want wie dat wel heeft gedaan, weet hoe hardnekkig die stille achtergrond is die je als vanzelfsprekend beschouwt. Vrij denken…
-
Blog 7 over AI – De noodzakelijke zuivering van een systeem dat te zwaar is geworden
Niet elke omwenteling is een dreiging. Soms is het de enige manier waarop een vastgelopen beschaving opnieuw kan ademen. Elke samenleving bereikt momenten waarop de bestaande orde zijn doel voorbijschiet. Niet omdat mensen slechter worden, maar omdat systemen slijten. Instituties die ooit vitaal waren, worden traag. Politieke processen raken verstopt. Organisaties dragen meer gewicht dan…
-
Blog 5 over AI – Beschavingslogica verandert
We leven niet aan de vooravond van een omwenteling, maar midden in het moment dat onze beschavingslogica kantelt. De grootste gevolgen van AI liggen niet in wat het doet, maar in wat het oplost. Want alles wat menselijk was aan onze structuren was gebaseerd op grenzen. Op traagheid, tekort, fouten en het vermogen om maar…